ALERGIA

Dodano:2021-04-29

Co to jest alergia?

Alergia to reakcja organizmu na ogólnie bezpieczne substancje, które dany układ odpornościowy z jakiegoś powodu uważa za szkodliwe. Zazwyczaj alergie występują u dzieci i znikają wraz z wiekiem, jednak wiele rodzajów alergii utrzymuje się przez całe życie. Tendencja do alergii jest dziedziczona, ale to, czy się rozwinie, zależy od czynników środowiskowych. Alergie mogą również pojawić się w wieku dorosłym, na substancje, których organizm wcześniej nie postrzegał jako szkodliwe. Zwykle organizm zdrowego człowieka jest „przyjazny” środowisku: jego układ odpornościowy bierze broń tylko na te czynniki, które stanowią realne zagrożenie dla zdrowia, np. inwazja szkodliwych drobnoustrojów, uszkodzenie tkanek, tworzenie potencjalnie niebezpiecznych mutacji w komórkach itp. Układ odpornościowy alergika jednak, może zareagować również wtedy, gdy napotka absolutnie nieszkodliwe dla organizmu składniki, jak pyłki roślin, łuski zwierzęce, białka w pożywieniu, które zdrowa osoba bez problemu przyswaja. Dlatego alergia jest „przewrotną” odpowiedzią immunologiczną na nieszkodliwe bodźce.

Na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku pojawiły się dane z wielu badań, wskazujące na istotną rolę zaburzeń mikroflory jako czynnika wywołującego alergie. Biofilm, który pokrywa wszystkie narządy mające kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, jest rodzajem powłoki ochronnej. Bez niej człowiek nie mógłby przetrwać w świecie pełnym niebezpiecznych mikrobów.

 

Ale jak są ze sobą powiązane alergia i dysbioza?

Od dawna wiadomo, że jelito to nie tylko narząd trawienny, ale także część układu odpornościowego, która chroni organizm przed bakteriami, wirusami i innymi nieszczęściami. Normalna (ochronna) mikroflora jelita jest składnikiem ludzkiego organizmu i pełni liczne funkcje życiowe. Tak się składa, że jelito jest najpotężniejszym narządem, który nieustannie styka się ze środowiskiem zewnętrznym. Przede wszystkim poprzez produkty, które jemy w ciągu dnia. W każdej chwili mogą się do niego dostać drobnoustroje chorobotwórcze i inne wrogie czynniki. Jelita wymagają więc, specjalnej ochrony.

Zakłócenie równowagi pożytecznej mikroflory w organizmie (dysbioza lub dysbakterioza) jest jedną z przyczyn rozwoju nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej prowadzącej do rozwoju alergii. Dzieje się tak z kilku powodów:

  1. Pożyteczne bakterie biorą aktywny udział w tworzeniu śluzu pokrywającego błonę śluzową jelit. Przy niedoborze przedstawicieli pożytecznej mikroflory śluz staje się rzadki, a w jelicie tworzą się luki. W rezultacie niebezpieczne drobnoustroje i ich toksyny uzyskują dostęp do ścian jelita. W kontakcie z nieznajomymi komórki, błony śluzowe reagują rozwojem stanu zapalnego. Wszystko to zwiększa przepuszczalność ściany jelita na alergeny i toksyny, w wyniku czego wywoływana jest reakcja alergiczna.
  2. Dobroczynne bakterie aktywnie uczestniczą w syntezie immunoglobuliny A, której stężenie wpływa na lokalną odporność. W przypadku dysbiozy występuje niedobór tego białka odpornościowego, w wyniku którego niebezpieczne drobnoustroje zaczynają aktywnie się rozmnażać. Nadmierne ich ilości, a także ich toksyczne produkty przemiany materii, to kolejny z czynników wywołujących alergie.
  3. Bakterie ochronne syntetyzują enzymy, które rozkładają potencjalne alergeny na substancje inne niż niebezpieczne. Na przykład białka mleka krowiego, jednego z najczęstszych alergenów u dzieci, są „cięte” przez enzymy na aminokwasy, które nie wywołują alergii. W przypadku dysbiozy przepływ pokarmu przez jelita może zostać zakłócony, mogą rozwinąć się zaparcia, rozpocząć procesy fermentacji i gnicia, a powstały nadmiar substancji toksycznych może również sprowokować rozwój alergii i podtrzymać jej istnienie.

Dysbioza jelit i alergie są procesami wzajemnie się wzmacniającymi. Alergiczne zapalenie, które rozwija się w ścianie jelita, pogłębia zaburzenia mikroflory. Następuje dalszy spadek liczby przedstawicieli pożytecznej mikroflory i rozmnażania niebezpiecznych drobnoustrojów. Tak powstaje błędne koło, które można przerwać, wpływając na oba procesy. Oznacza to, że ważne jest, aby leczyć alergie z konkretnych zaburzeń mikroflory.

Większość alergików nie radzi sobie z chorobą, nawet zmieniając dietę i miejsce zamieszkania. Wiele leków stosowanych w leczeniu alergii, pomaga radzić sobie tylko z objawami choroby: usuwa wysypkę, eliminuje katar, skurcz oskrzeli itp. Po odstawieniu leku, objawy alergii powracają.

Biorąc pod uwagę ścisły związek zaburzeń mikroflory z reakcjami alergicznymi, jednym z najważniejszych kierunków w kompleksowym leczeniu chorób alergicznych i ich profilaktyce jest odpowiednie zbilansowane odżywianie i przyjmowanie leków, które pomagają utrzymać lub przywrócić równowagę mikrobiologiczną w jelitach, głównie probiotyków. Probiotyki we współczesnej medycynie są jednymi z nielicznych dźwigni wpływających na sam mechanizm rozwoju procesu alergicznego, w przeciwieństwie do większości leków, które niwelują jedynie objawy. Zastosowanie probiotyków zawierających pożyteczne bakterie - przedstawicieli prawidłowej mikroflory ludzkiego jelita - w kompleksowym leczeniu chorób alergicznych, pozwala osiągnąć najlepszy efekt. Wynika to z faktu, że stosowanie probiotyków pozwala, aby:

  1. Zmniejszyć przepuszczalność ściany jelita dla alergenów i substancji toksycznych poprzez poprawę właściwości śluzu pokrywającego śluzówkę jelita. W rezultacie wchłanianie składników alergicznych do krwi jest zablokowane.
  2. Poprawić trawienie: pożyteczne bakterie biorą udział w rozkładaniu białek o wysokim potencjale alergizującym na mało alergizujące aminokwasy.
  3. Powstrzymać rozmnażanie się bakterii chorobotwórczych w jelitach. Zmniejsza to ryzyko rozwoju stanu zapalnego ściany jelita, wzmacniającego alergię. 
  4. Bezpośrednio oddziaływać na komórki odpornościowe znajdujące się w jelicie, kierując odpowiedzi immunologiczne w kierunku ochrony przed realnymi zagrożeniami, a nie nadwrażliwością na normalne składniki środowiska.
  5. Uaktywnić syntezę immunoglobuliny A, która zwiększa funkcję ochronną błon śluzowych i zapobiega rozmnażaniu się niebezpiecznych drobnoustrojów w jelitach.
  6. Stymulować pracę motoryczną jelit, co pomaga uniknąć zastoju procesów prowadzących do fermentacji i gromadzenia się toksycznych substancji w środowisku jelitowym.
                                                                                                                dr Marianna Karapetyan